Saha kesin mutabakatı: plasiyer kasa açığı ve araç stok farkı Mikro V17'de evrakla kapanır
Depologi Saha Operasyonları, Mikro V17 kullanan dağıtım firmalarında gün, hafta ya da ay sonunda çıkan mal ve para farkını not olarak bırakmaz: her fark nedeni sınıflanmış bir kalem olur, kalem yalnız Mikro evrakıyla kapanır ve fark sıfırlanmadan gün ya da dönem mühürlenmez. Dönem sonunda plasiyer ve amir aynı belgeyi imzalar.
Bu sayfadaki ekran görüntüleri gerçek ekranlardan, kurgusal örnek veriyle alınmıştır; plasiyer, yönetici ve firma adları gerçek değildir.
Son güncelleme:
Gün sonunda fark çıkar, sonra ne olur?
Araçtan satış yapan her firmada gün, hafta ya da ay sonunda mal ya da para eksik veya fazla çıkar: müşteriye bir koli fazla verilmiştir, sabah araca fazla yüklenmiştir, kasada para üstü açığı vardır, bir çek teslim edilmemiştir. Farkı görmek kolaydır; zor olan, onu kapatmaktır.
Fark "not" olarak kalır
Çoğu sistemde fark bir açıklama satırına yazılır ve orada kalır. Kimse onu kapatmaya zorlanmaz; ay sonunda biriken farkların hangisinin ne olduğu bilinmez.
Mikro fizikselle tutmaz
Araç deposunun Mikro'daki bakiyesi araçtaki malla, kasanın bakiyesi kasadaki parayla aynı değildir. Ertesi günün beklenen değeri yanlış başlar, fark büyüyerek taşınır.
Sorumlu belirsiz kalır
Farkın müşteriden mi, yüklemeden mi, fireden mi, plasiyerden mi kaynaklandığı kayda geçmez. Plasiyerle varılan uzlaşma da imzalı bir belgeye dayanmaz.
Saha mutabakatı nasıl kesinleşir?
Depologi'de kesinlik iki katmanlıdır. Gün sonunda stok farkı Mikro'nun sayım fişiyle, kasa farkı askı hesabına kasa fişiyle kapanır; Mikro fiziksel durumla aynı olur. Dönem sonunda her farkın sorumlusu kesinleşir: müşteri, fire, yükleme hatası, kabul edilen kayıp ya da yazılı rızayla plasiyer. İki tarafın imzaladığı belge olmadan dönem mühürlenmez.
Plasiyer, depo görevlisi ve kasiyer beklenen değeri görmeden sayar
Sayan kişi ekranda olması gereken miktarı ya da tutarı görürse saydığını ona uydurabilir. Bu yüzden üç sayımın üçü de kördür: liste yalnız kalemleri getirir, beklenen değer gösterilmez. Plasiyerin sayımı tek başına kesin sayılmaz; bağımsız ikinci sayım depo görevlisinin ve kasiyerin sayımıdır.
Plasiyer ve depo görevlisi
- Plasiyer gün sonunda araçtaki malı ve kasasını el terminalinde sayar; seri takipli ürünün seri numarası, çek ve senedin numarası okutulur.
- Depo görevlisi aracı kabulde kör sayar. Kendi aracını sayamaz; araç sahadayken (günü onaylanmadan) sayım açılmaz. Dönemin son araçlı gününde bu sayım zorunludur.
- Ret sayımı silmez: yönetici sayımı reddederse plasiyer yeni bir sürümle yeniden sayar, ilk sayım kayıtta kalır.
Kasiyer
Kasiyer kasayı teslim alırken her nakit kasasını sayıp girer, çek ve senetleri okutur; beklenen tutarlar teslim alınana kadar gizlidir. Şube kasasına aktarım kasiyerin saydığı tutarla yazılır, aradaki fark aynı işlemde askı fişiyle kapanır; böylece Mikro'daki şube kasası fiziksel olarak orada olmayan parayı göstermez. Kör teslim sayımı bir ayarla kapatılabilir.
Her fark bir kalem, her kalemin bir nedeni
Sayımda çıkan her fark ayrı bir kalem olur: stokta ürün, parti ve lot başına (seri takipli üründe seri başına), kasada nakit, çek, senet ve kredi kartı başına. Yönetici kaleme bir neden verir; neden, hangi çözümün açık olduğunu ve hangi bilginin zorunlu olduğunu belirler. Örneğin müşteriye fazla teslimde müşteri, kaynak satış evrakı ve müşteri teyidi istenir.
Neden sınıfları
- Sayım hatası (birim karışıklığı dahil): yeniden sayılır
- Müşteriye eksik ya da fazla teslim, kayıtsız iade
- Fazla ya da eksik yükleme
- Fire, hasar ve son kullanma tarihi
- Kayıp, hırsızlık, bulunan fazla
- Fiyat hatası: müşteriden eksik ya da fazla alınmış
- Kasa açığı ya da fazlası: para üstü, sahte para, makbuz hatası, makbuzsuz tahsilat, masraf
Kalem yalnız evrakla kapanır: Mikro'ya yazılan bir evrak ya da Depologi'de imzalı bir kayıt (yeniden sayım sürümü, tutanak). Kalem kapanmadan gün onaylanmaz; onaylanan güne sonradan çıkan fark ise günü yeniden açmaz, o güne bağlı ayrı bir kalem olur.
Hangi fark Mikro'da hangi evrakla kapanır?
Gün sonunda nedeni bilinmeyen fark önce geçici kapanır: stokta sayım fişi, kasada askı hesabına (Tek Düzen Hesap Planı'nda 197 sayım ve tesellüm noksanları, 397 sayım ve tesellüm fazlaları) kasa fişi. Neden belli olunca kesin evrak yazılır. Geçici fiş silinmez; gerekirse tersi aynı işlemde yazılır, böylece araç bakiyesi hiçbir anda eksiye düşmez.
| Senaryo | Gün sonunda (geçici) | Kesin çözüm — Mikro evrakı | Kime yansır |
|---|---|---|---|
| Müşteriye fazla mal verildi | Sayım çıkış fişi | Ters sayım fişi ve müşteriye ek satış faturası; fatura müşterinin risk kontrolünden geçer | Müşteri borçlanır |
| Müşteriye eksik mal verildi ya da kayıtsız iade | Sayım giriş fişi | Satıştan iade faturası (kaynak satış faturalıysa) ya da iade irsaliyesi, ardından ters sayım fişi | Müşteri alacaklanır |
| Sabah araca fazla yüklendi | Sayım giriş fişi | Merkezden araca depolar arası sevk (yükleme evrakının tarihiyle) ve ters sayım fişi; merkezdeki kâğıt üstündeki stok düşer | Yalnız stok |
| Araca eksik yüklendi | Sayım çıkış fişi | Ters sayım fişi ve araçtan merkeze depolar arası sevk | Yalnız stok |
| Fire, kayıp, hırsızlık, bulunan fazla | Sayım fişi | Geçici sayım fişi kesinleşir; fire ve hırsızlıkta fotoğraf ya da tutanak eklenir | Gider; kusur varsa zimmet akışı |
| Sayım hatası | Sayım fişi | Yeniden sayılır, geçici fişin tersi yazılır | Yok |
| Kasa açığı | 197 askı hesabına kasa fişi | Gider kabulünde 197'den gider hesabına dekont; plasiyer sorumluysa yazılı rızadan sonra personel cari hesabına borç dekontu; nakitten masrafsa gider kasa fişi; makbuz hatasıysa onaylı iptal talebi | Firma ya da rızayla plasiyer |
| Kasa fazlası | 397 askı hesabına kasa fişi | Makbuzsuz tahsilatsa sonradan yazılan makbuz bağlanır; nedeni bilinmiyorsa 397'den gelir hesabına dekont | Müşteri ya da gelir |
| Müşteriden fazla fiyat alındı | — | Müşteriye alacak dekontu | Müşteri alacaklanır |
| Müşteriden eksik fiyat alındı | — | Gider kabulü ya da rızayla zimmet | Firma ya da rızayla plasiyer |
| Çek ya da senet teslim edilmedi | Depologi'de işaret (Mikro'ya yazılmaz) | Bulunursa kapanır; kayıpsa tutanakla kesinleşir, evrak portföyde işaretli kalır | Hukuki süreç Depologi dışında |
| Kredi kartı slibi eksik | Depologi'de işaret | POS gün sonu toplamında varsa slip kopyası belgesi; yoksa makbuz onaylı iptal talebiyle düzeltilir | Gerekirse müşteri |
Mikro'ya yazılan bütün evraklar Mikro'nun kendi evrak türleridir; Mikro tablolarına kolon eklenmez. Bağlar Depologi'nin kendi tablolarında, Mikro tarafındaki iz evrak açıklaması ve belge numarasıyla tutulur. Askı, gider, gelir ve karşı hesaplar kurulumda boş gelir; tanımlanmayan hesaba bağlı çözüm ekranda "kapalı" görünür ve gerekçesini söyler.
Küçük fark yok sayılmaz, büyük fark ikinci kişiye gider
Tolerans artı ve eksi için ayrı tanımlanır: stok eksiği, stok fazlası (tutar ve yüzde), kasa açığı ve kasa fazlası. Varsayılan değer sıfırdır, yani tolerans kapalıdır. Tolerans altındaki fark da kayıtsız geçmez: "tolerans" nedeniyle kendiliğinden kapanış evrakı yazılır (stokta sayım fişi, kasada gider ya da gelir kasa fişi) ve gün yine fark sıfır olarak kapanır.
- Dönem kümülatif sınırı: küçük ama sürekli tekrarlanan açık bu sınırla yakalanır. Dönem içindeki tolerans farklarının toplamı sınırı aşarsa kalemler yeniden incelemeye düşer; inceleme bitmeden dönem mühürlenmez.
- Onay bandı: tutarı firma bandının üstündeki çözüm bekletilir ve ikinci bir kişinin onayına düşer. Çözümü öneren kişi kendi önerisini onaylayamaz.
- Plasiyer kendi farkını çözemez; bunu yalnız süpervizör yapar.
Ay sonunda iki imza ve mühür
Dönem mutabakatı plasiyer başına aylık olarak zorunludur; haftalık dönem bir ayarla açılır. Belge yalnız koşullar tamamsa üretilir: dönemin bütün günleri onaylı, bütün kalemler kesin çözülmüş, kasa teslimleri alınmış, dönemin son araçlı gününde bağımsız araç sayımı yapılmış, askı hesabındaki Depologi bakiyesi kapanmış ve Depologi'deki kesin zimmet Mikro'daki personel kayıtlarıyla aynı olmalıdır. İtirazlı zimmet mührü engellemez, ama belgede ayrıca listelenir.
Dondurulmuş içerik, SHA-256 özeti
Belge üretilince içeriği dondurulur ve SHA-256 özeti alınır; PDF bu özeti basar. Belge "Dönem Hesap Mutabakatı ve Tespit Tutanağı" adını taşır. Bir ibraname değildir ve öyle adlandırılmaz.
Plasiyer el terminalinden, amir web'den
Plasiyer belgeyi el terminalinde (bağlantı yokken de) imzalar, amir web ekranında imzalar; amir plasiyerden farklı bir kişi olmalıdır. İkinci imzada belge yeniden ölçülür: içerik değiştiyse dönem açık kalır ve belge yeniden üretilir; değişmediyse dönem mühürlenir.
Mühürden sonra
Mühürlü dönemin günlerine satış, iade, makbuz, fatura ve fark çözümü yazılamaz. Dönemi yalnız süpervizör, en az on karakterlik gerekçeyle yeniden açar; eski sürüm ve özeti saklanır, iki taraf yeni sürümü yeniden imzalar.
Plasiyer sorumluluğu: tutanak, savunma, yazılı rıza
Bir açığın plasiyerin sorumluluğunda olduğuna karar verilirse zimmet kaydı açılır. Türk hukukunda işveren, işçinin rızası olmadan alacağını ücretle takas edemez (TBK m.407/2); geçerli rıza olaydan sonra, somut bir tutar için ve yazılı verilir. Depologi bu sırayı zorunlu kılar.
- 1 · Tespit ve tebliğ. Yönetici olayı yazar ve plasiyere tebliğ eder; öğrenme tarihi kaydedilir. Rıza metni bu anda dondurulur ve özeti alınır.
- 2 · Savunma. Plasiyer metni el terminalinde okur ve savunmasını yazar.
- 3 · Kabul ya da itiraz. Kabul için imza ve zimmeti aşmayan somut bir tutar gerekir; ekranda gösterilen metin sunucudakiyle aynı olmalıdır. İtiraz gerekçeyle yapılır, tutar askıda kalır.
- 4 · Mikro'ya yazma. Yalnız kabulden sonra plasiyerin Mikro'daki personel cari hesabına borç dekontu yazılır. Stok açığı maliyetle değerlenir.
- 5 · Tahsil. Plasiyer kasaya öderse kasa tahsilat fişi yazılır ya da bir "kesinti talebi" kaydı açılır.
Depologi maaştan kesinti yapmaz
Kesinti önermez de; yalnız rıza beyanını ve varsa kesinti talebini kayda geçirir. Bordroyu ve kesinti kararını firmanın bordro ve insan kaynakları süreci yürütür. Fesih gibi kararlar da Depologi dışındadır; iş kanunundaki süreler için tespit ve öğrenme tarihi yalnız bilgi olarak gösterilir.
Rıza beyanı bir ibraname değildir. Rıza ve tutanak metinleri taslak metin notunu taşır; kullanmadan önce firmanızın hukukçusunun onayını öneririz. Zimmet ve savunma kayıtları silinmez; yalnız zimmet yetkisi olan kişi ve süpervizör görür, kişisel alanlar on yıl sonra anonimleştirilir.
Sahadaki işler bağlantı yokken de yapılır
Plasiyerin kesin mutabakat işleri el terminalinde bağlantı yokken alınır, cihazın kuyruğuna girer ve bağlantı gelince bir kez gönderilir. Aynı istek ikinci kez gelse de çift evrak oluşmaz. Fark çözümü ve onaylar yönetici tarafındadır ve bağlantı ister.
Çevrimdışı kör sayım
Açık günün kör sayım listesi cihazda saklanır; plasiyer bağlantı yokken sayar. Cihazda gönderilmemiş satış ya da makbuz varsa sayım onlardan sonra gönderilir.
Seri ve çek/senet okutma
Seri takipli üründe seri numaraları, çek ve senette numaralar okutulur. Seri sayısı sayılan miktara eşit olmalıdır, aynı seri iki kez okutulamaz; okutulmayan evrak ayrı bir kalem olur.
POS gün sonu, masraf, imza
Sayımdan önce POS cihazının gün sonu toplamı ve adedi girilir; makbuz, slip ve POS toplamı üç yönlü eşlenir. Nakitten yapılan masraf fiş fotoğrafıyla girilir. Zimmet yanıtı ve dönem belgesi imzası da çevrimdışı alınır.
Açık fark yöneticinin önüne gelir
Saha İkizi'nin istisna kuyruğu kesin mutabakattan dört uyarı üretir: eşik günden eski çözülmemiş fark kalemi, kasa teslim farkı, dönem kümülatif tolerans aşımı ve ayı geçtiği hâlde mühürlenmemiş dönem. Her uyarıdan ilgili kaleme ya da döneme tek dokunuşla gidilir. Saha İkizi İkiz Fabrika ek modülüyle gelir; ayrıntı Saha İkizi sayfasında.
Bugün neler yapılmıyor?
- Mikro V17 API kipi: ters fiş ile kesin evrakın, kasa fark fişinin, dekontun ve kör kasa tesliminin aynı işlemde yazılması gerekir; bu evraklar yalnız Depologi'nin doğrudan yazma yolunda yazılır. Mikro'ya API üzerinden yazan şirkette kesin mutabakat evrakları yazılmaz ve ekran sebebini söyler.
- Ölçülmemiş Mikro kalıpları kapalıdır: fire çıkış fişi, kasalar arası çek/senet transfer bordrosu ve satış değer farkı faturası. Fire bugün sayım fişiyle kapanır, kayıp çek ya da senet portföyde işaretli kalır, fiyat farkı gidere ya da zimmete yazılır. Çek, senet ve kredi kartı zimmeti de bu yüzden kapalıdır.
- Hukuki metinler taslaktır: rıza beyanı ve tutanak metinleri "taslak metin" notunu taşır. Kullanmadan önce firmanızın hukukçusunun onayını öneririz.
- Askı, gider, gelir ve karşı hesaplar kurulumda boş gelir ve firma tarafından tanımlanır; tanımsız hesaba bağlı çözüm kapalı kalır.
Saha mutabakatı hakkında sorular
Plasiyerin kasa açığı Mikro'da nasıl kapatılır?
Kasiyer kasayı teslim alırken beklenen tutarı görmeden sayar. Açık, aynı işlemde Mikro'da askı hesabına (197) kasa fişiyle geçici kapanır; şube kasasına aktarım sayılan tutarla yazılır. Nedeni belli olunca kesin evrak yazılır: gider kabulünde dekont, nakitten masrafta gider kasa fişi, makbuz hatasında onaylı iptal talebi, plasiyer sorumluysa yazılı rızasından sonra personel cari hesabına borç dekontu.
Araç stok farkı nasıl kapanır?
Plasiyer gün sonunda aracı kör sayar; fark ürün, parti ve lot başına bir kalem olur ve onayda Mikro'nun sayım giriş ya da çıkış fişiyle geçici kapanır, böylece araç deposunun bakiyesi araçtakiyle aynı olur. Kalem nedeniyle kesinleşir: fazla yüklemede depolar arası sevk, müşteriye teslim hatasında satış ya da iade faturası, fire ve kayıpta sayım fişinin kendisi.
Müşteriye fazla ya da eksik mal verildiyse ne olur?
Fazla verildiyse ve müşteri teyit ederse geçici sayım fişinin tersi ile müşteriye ek satış faturası aynı işlemde yazılır; fatura müşterinin risk kontrolünden geçer. Eksik verildiyse ya da müşteri kayıtsız iade yaptıysa satıştan iade faturası (kaynak faturalıysa) ya da iade irsaliyesi yazılır ve müşterinin borcu düşer.
Kasa açığı plasiyerin maaşından kesilir mi?
Depologi maaştan kesinti yapmaz ve kesinti önermez. Personel borcu Mikro'ya ancak tutanak, savunma ve plasiyerin olaydan sonra somut bir tutara verdiği yazılı, imzalı rızasından sonra yazılır (TBK m.407/2). Depologi yalnız bu beyanı ve varsa kesinti talebini kayda geçirir; kesinti kararı firmanın bordro sürecindedir. Rıza ve tutanak metinleri taslaktır, hukukçu onayı önerilir.
Dönem kesin mutabakatı nedir, belge ibraname midir?
Plasiyer başına aylık (isteğe bağlı haftalık) kapanıştır: günler onaylı, bütün fark kalemleri kesin çözülmüş, kasa teslimleri alınmış ve bağımsız araç sayımı yapılmış olmalıdır. Belge içeriği dondurulur ve SHA-256 özeti alınır; plasiyer el terminalinden, amir web'den aynı özeti imzalar ve dönem mühürlenir. Belge "Dönem Hesap Mutabakatı ve Tespit Tutanağı"dır; ibraname değildir.
Mutabakattan sonra fark çıkarsa ne olur?
Onaylanmış gün yeniden açılmaz. Sonradan çıkan fark, örneğin müşterinin iki gün sonra "eksik geldi" demesi, o güne bağlı yeni bir kalem olarak açılır ve aynı kurallarla evrakla kapanır. Mühürlü dönemi yalnız süpervizör, gerekçe yazarak yeniden açar; eski belge sürümü ve özeti saklanır, iki taraf yeniden imzalar.
Mikro V17 API kipinde kesin mutabakat çalışır mı?
Hayır. Ters fiş ile kesin evrakın, kasa fark fişinin, dekontun ve kör kasa tesliminin aynı işlemde yazılması gerekir; bu evraklar yalnız Depologi'nin doğrudan yazma yolunda yazılır. Mikro'ya API üzerinden yazan şirkette bu evraklar reddedilir ve ekran sebebini söyler.
Depologi'yi canlı demoda görün
Canlı demo ortamında depo ve saha el terminali ekranlarını, web ekranlarıyla birlikte gezelim; deponuza ve saha ekibinize uygun paketi ve kurulum planını çıkaralım.